برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

139

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

تغيير دسته ، لازمه‌اش به طور كلى تغيير رنگى بود كه به كار مىرفت . « 563 » - سلسله‌هاى ايرانى مانند سامانيان پرچمهايى به كار مىبردند كه مطمئنا همهء آنها از جانب خليفه اعطاء نشده بود . آنان در لشكركشىها ( مانند غزنويان ، سلجوقيان و نيز اعراب ) « 564 » بيرقها « 565 » و پرچمهاى كوچكى « 566 » داشتند كه توسط پرچم‌دار ( صاحب العلم ) حمل مىشد . « 567 » پس از اعطاء پرچم توسط خليفه ، حاكم يا امير مىتوانست ( حتى اگر صغر سن داشت ) ، « 568 » يك دسته موزيك دربارى « 569 » همراه با طبل ( نقاره ) « 570 » داشته باشد كه در مناسبتهاى معيّن ( ورود به پايتخت ، اعلام خبر پيروزى ) « 571 » پنج بار « 572 » ( و براى « حكام نيمه‌مستقل » : سه بار « 573 » و يا دو بار ) نواخته مىشد . « 574 » يكى از حاكمان

--> ( 563 ) . سال 283 ه / 896 م در الحاق به زيديه در طبرستان : تاريخ سيستان ، ص 252 . ( 564 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1926 ( سال 127 ه / 46 - 745 م ) . ( 565 ) . درباره ريشه تركى لغت « بيرق » رجوع كنيد به : Mehmed Fuad Koprulu in der EI , turk . II 401 - 403 . ( 566 ) . ( سال 451 ه / 1059 م در ارمنستان ) Matth . III ( 567 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1582 ( سال 117 ه / 735 م در خراسان ) . ( 568 ) . محمد بن ابراهيم : تاريخ آل سلجوق ، ص 128 ( سال 581 ه / 1185 م : سلجوقيان ) . ( 569 ) . درباره لغت « نوبه » رجوع كنيد به رشيد الدين : تاريخ مغول / چاپ كاترمر ، ج 1 ، ص 418 . ( S . 418 - 423 ) Anm . 196 ؛ درباره دسته موزيك دربار به طور كلى نگاه كنيد به : . H . G . Farmer in der EI , Erg . - Bd . 233 - 237 . ( 570 ) . بيهقى : تاريخ ، ص 437 ( سال 424 ه / 1033 در كرمان ) : ابن بلخى : فارس‌نامه ، XV ، ( على آل بويه در فارس ) . ( 571 ) . بيهقى : تاريخ ، ص 5 ( سال 421 ه / 1030 م مسعود غزنوى ) ؛ ص 441 ( سال 424 ه / 1033 م همو ) . ( 572 ) . ( سلجوقيان ) Urada / Turk I 95 , 147 ( 573 ) . رجوع كنيد به : عوفى : جوامع الحكايات ، ص 158 ، شماره 494 ff ص 234 ، شماره 1802 ( محمود غزنوى به برادرش اين حق را اعطاء كرد ) . و نيز uz . 30 , Anm . 5 ( ص 31 ) . مثالهاى ديگرى از سوريه و بين النهرين نيز در : H . Masse . Croyances et coutumes persanes'' , Bandii , ( Paris 1938 ) , S . 374 f . ( La litterature de toutes les nations , N . R . 6 ) , I 160 , II 509 . ( 574 ) . همين‌طور بانى اسكان كردان شبانكاره ( حدود سال 390 ه / 1000 م ) : زركوب : شيرازنامه ، ص 40 و بعد . و يكى از رؤساى كرد حوالى دارابگرد در حدود سال 1070 ، كه البتّه از جانب سلجوقيان برايش قدغن شد : ابن بلخى : فارس‌نامه ، ص 165 ( و نيز افزوده بر آن ص ( XVII . و نيز رجوع كنيد به : -